In het eerste nummer van 2019 van ‘Schoutambt en Heerlijkheid’ (uitgave van Stichting Heemkunde Renkum) staat een uitgebreid artikel met veel mooie foto’s over Laag Wolfheze en het Kousenhuisje. Op de cover prijkt de oudste afbeelding van de boerderij genaamd: Klein Wolfheze en omgeving, circa 1850. Een tekening van George Pieter Westenberg, zwart krijt en penseel, grijs gewassen. Afkomstig uit de Topografische Atlas Gelderland, Gelders Archief.

 

Deze ansichtkaart van Laag Wolfheze is in 1959 verzonden en uitgegeven door boekhandel S.B. de Jong uit Heelsum, vandaar Heelsum-Doorwerth. Op deze kaart een mooi zicht op het beekdal van de Heelsumse beek met nog weinig opslag. Ook de jeneverbes staat er beter bij dan nu het geval is. De Heelsumse beek ontspringt hier vlakbij. Deze beek voert permanent water en is voorbij boerderij ‘de Kabeljauw’ opgeleid tot aan papierfabriek Schut. Regelmatig wordt vermeld dat Het Kousenhuisje aan de Heelsumse beek ligt. De woning ligt echter aan de Wolfhezerbeek. Deze beek bestond al in de 16e eeuw.


Dit is een kadastrale basiskaart van Wolfhezen uit de periode van 1832. Op deze kaart is nog goed te zien dat aan het begin van de 19e eeuw er nog sprake was van een landbouwbedrijf/boerderij. De bruin gekleurde percelen zijn namelijk bouwland. Bouwland en de woning op kadastraal perceel Doorwerth B 114 waren toen in eigendom van Charles Grave van Aldenburg Bentinck, rentenier van beroep! Deze nazaat van Willem Bentinck woonde in Londen en heeft Wolfhezen nimmer gezien. Opvallend is de naam van dit perceel, Wolfwezen. Wie in deze periode de bewoners waren van de boerderij is (nog) niet bekend. De digitalisering van deze kaart is te danken aan HisGIS, een project van de Fryske Akademy.

Op deze hoogtekaart van Laag Wolfheze zijn de kleinste reliëfverschillen zichtbaar geworden. De kleuren geven het verschil in hoogtes aan. Voor o.a. archeologen biedt deze kaart een schat aan informatie over bijvoorbeeld oude hessenwegen, grafheuvels, oude nederzettingen, beeklopen, de schans van Wolfhees en nog veel meer. De locatie van de boerderij is met een rood vierkant aangegeven.

xeno-munninghoff-tentoonstelling-2018-2-jpg

Dit schilderij (olieverf op doek, 60,5 x 100,5 cm) van Xeno Münninghoff (1873-1944) is te zien in Kasteel Doorwerth tijdens de tentoonstelling Xeno Münninghoff verzameld. Deze tentoonstelling is van 10 februari tot en met 24 juni 2018.  Xeno Münninghoff beschreef dit schilderij als ‘Kousenwasserij te Wolfheze’.  Opvallend is de witte kleur van de woning, maar dat is meer het gevolg van artistieke vrijheid. Hetzelfde schilderij is ook terug te vinden in het boekje welke ter gelegenheid van deze tentoonstelling is verschenen aan de hand van Ulbe Anema en Dick van Veelen.

schapen-lw-2017

Na ruim 150 jaar lopen er weer schapen op Laag Wolfheze. Natuurmonumenten heeft de schapen ingezet om de opslag in de hei te laten weg grazen. Het resultaat mag er zijn, een prachtige bloeiende heide in augustus 2017! Jammer dat de scheper ontbreekt, dus blijft Peter Van den Hul (1818-1890) de laatste schaapherder van Laag Wolfheze.

Wei naast Het Kousenhuisje
Wei naast Het Kousenhuisje

Ulbe Anema schrijft in De Duizendjarige Den vertelde (deel 53) over Frits Oortgijs, kapper, verzetsman, explosievenexpert en kunstschilder uit Wolfheze. Oortgijs ontdekt een manier om zijn laatste resten verf te gebruiken. Hij begint namelijk tegeltjes van 15 x 15 cm te beschilderen en tot zijn verrassing, vinden die ook gretig aftrek. Op dit tegeltje heeft Oortgijs de ‘kalfjes-wei’ naast Het Kousenhuisje geschilderd.

xeno-munninghoff-4

Regelmatig duiken er nog mooie afbeeldingen van Laag Wolfheze op, zoals dit schilderij van Xeno Münninghoff (1873-1944). De herkomst en wanneer het geschilderd is, is onbekend. Deze kunstschilder was wel een liefhebber van deze plek, gezien zijn vele schilderijen, litho’s en tekeningen van de omgeving van de boerderij.

Ruim 45 jaar speelt Xeno Münninghoff een belangrijke rol in het kunstenaarsmilieu van Renkum-Heelsum en Oosterbeek. De 24-jarige Xeno komt in 1897 naar Renkum om daar directeur / 1e leraar van de Gemeente-Tekenschool te worden. Naast zijn leraarschap is hij een productieve schilder van voornamelijk landschappen met een eigen, zeer herkenbare stijl. In 1906 trouwt hij met de schilderes Tilly van Vliet. Het echtpaar is in de Renkumse Kunstvereniging ‘Pictura Veluvensis’ en in de Oosterbeekse kunstwereld een toonaangevend artistiek duo.

Peter Maassen-website

Oud-bewoner van Het Kousenhuisje, Peter Maassen ziet zichzelf op foto’s uit het boek ‘De geschiedenis van de boerderij Laag Wolfheze/Het Kousenhuisje in de periode 1712-1988′. Peter is de zoon van Jan Maassen die met zijn vrouw en kinderen medio 1934-1939 op Laag Wolfheze heeft gewoond.

Laag Wolfheze 1950

Een prachtige foto van Het Kousenhuisje uit (medio) 1945-1950. De herkomst is onbekend. Op deze foto, naast de waswringer, de waterpomp waaruit de Engelse para’s dronken nadat zij op 17 september 1944 waren geland op de Doorwerthse heide. (Bron: Janse, Cor. Blik omhoog II uit 1996).

Collectie DJ Davidse (6)

Op de ochtend van de brand op 22 mei 1988 heeft D. Davidse (van de bloemisterij aan de Wolfhezerweg) foto’s gemaakt van de activiteiten en materiaal van de uitgerukte brandweerkorpsen. Met dank aan D.J. Davidse.

Laag Wolfheze Joh.W. Bilders

Dit mooie schilderij (marouflé) van boerderij Laag Wolfheze uit medio 1860, hangt op een prominente plaats tijdens de tentoonstelling ‘Bezield landschap’ over het leven en werk van Johannes Warnardus Bilders. Deze tentoonstelling is van 1 oktober 2016 t/m 29 januari 2017 in museum Veluwezoom in kasteel Doorwerth. Een echte aanrader voor een romantische 19e eeuwse schildersblik op Laag Wolfheze en omgeving.

Deze foto is afkomstig uit het boek Bezield Landschap (ISBN 978-94-92474-018) van hoofdauteur en samensteller Jeroen Kapelle, uitgegeven door uitgeverij Blauwdruk te Wageningen (2016). Fotograaf Henk Gerritsen (Oosterbeek) maakte de foto van het schilderij, afkomstig uit een particuliere collectie.